تحقیق پارامترهای بیو شیمیایی خون ماهی

مروری بر برخی پارامترهای بیو شیمیایی خون ماهی

قسمتهایی از متن:

مقدمه:

خون، به عنوان یك بافت سیال و سهل الوصول یكی از مهم ترین مایعات بیولوژیك بدن بوده كه تحت تأثیر حالات مختلف فیزیولوژیك و پاتولوژیك، تركیبات آن دستخوش نوسان و تغییر می‌گردند. لذا در اختیار داشتن مقادیر طبیعی پارامترهای خونی و بررسی چگونگی تغییرات آن ها در بیماری های مختلف همواره از ابزارهای مهم تشخیص در بسیاری از بیماری های انسان و دام بوده است. در رابطه با آبزیان و از جمله ماهی نیز، این مهم با تعیین مقادیر طبیعی پارامترهای خونی به عنوان منبأ و شاخصی برای مقایسه و قضاوت در تشخیص بیماری ها مورد تأكید قرار گرفته است.

معمولا حجم خون ماهیان نسبت به سایر مهره داران کمتر و در ماهیان استخوانی حدودا بین ۴-۲ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم است. در لامپری ها حجم خون بیشتر و به ۵/۸ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم میرسد و در هاگ فیش ها حتی از این هم بیشتر است و به ۱۷ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم میرسد. در ماهیان الاسمو برانش ها،حجم خون بین ۸-۶ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم گزارش شده است. در تحقیقات اولیه که بر روی آزاد ماهیان صورت گرفت، حجم خون را در حدود ۵/۳-۳ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم گزارش کردند، اما تحقیقات اخیر نشان داد که حجم خون آن ها در حد ماهیان الاسمو برانش و بین ۵ تا بیش از ۷ میلی لیتر به ازای ۱۰۰ گرم است. …

۱-۱ خون : خون، مایعی است كه در رگ های بدن جریان دارد و نوعی بافت همبند محسوب می‌شود. اختلاف عمده بافت خون با دیگر بافت ها در این است كه ماده خارج سلولی در آن بصورت مایعی به نام پلاسما است كه پلاسما خود شامل آب ، پروتئین (آلبومین ـ گلبولین و فاكتورهای انعقادی) ، قندها (گلوكز) ، چربی و یون ها می باشد و سلول های خونی شامل اریتروسیت‌ها (گلبول های قرمز)، لكوسیت‌ها (گلبول های سفید) و ترومبوسیت‌ها (پلاكت ها) هستند. این بافت در تمامی بافت ها به جز بافت پوششی و غضروفی وارد می‌شود و تغذیه و تنفس آنها را سبب می‌شود(۱).

۱-۱-۱ وظائف خون:

۱_ انتقال گاز (اكسیژن و گاز كربنیك) بین اندام تنفسی ، بافت ها و ذخیره اكسیژن .

۲_ انتقال مواد غذایی به بافت‌ها .

۳_ انتقال محصولات دفعی از بافت‌ها به سوی اندام های مختلف .

۴_ انتقال مواد متابولیكی اسید لاكتیك (از عضلات به كبد) .

۵_ انتشار هورمون‌ها برای كنترل اعمال بدن و تأثیر متقابل هورمون ها بر اندام های خون ساز

۶ـ تنظیم حرارت بدن با انتشار در بافت‌ها .

۷ـ انعقاد .

۸_ دفاع بدن در برابر حمله باكتری ها و ایجاد ایمنی در بدن .

۹_ تثبیت محیط داخلی مناسب برای سلول ها به منظور ایجاد PH مناسب، مواد غذایی و غیره …) .

۱۰_ انتقال نیرو مثل شكستن كیتین در سخت‌پوستان (۴).

۱-۱-۲ گردش خون:

سیستم گردش خون در ماهی ها عمدتاً به میزان زیاد و یا تماماً بسته است و قلب و مویرگ های آبششی و عمومی و رگ های بزرگ در یك آرایش خطی به هم متصلند. ماهیان در محیطی زندگی می‌كنند كه در مقایسه با اتمسفری كه تنفس می‌كنیم از نظر O2 فقیرتر است، هم چنین قلب آن ها كه ساده‌تر است باید قبل از انتشار خون به داخل بافت ها آنها را به سمت سطوح اكسیژن دار پمپاژ كند. خون، مواد مختلف از جمله یون های غیرآلی و تعدادی از تركیبات آلی مثل هورمون ها، ویتامین ها و پروتئین ها كه شامل ۲ نوع گلوبولین، ۲ نوع گلوبولین و گاماگلوبولین، آلبومین، ترانسفرین و سایر پروتیئن هاست كه در ایجاد ایمنی معین، ایجاد حالت بافری و حفظ فشار اسمزی نقش دارند (۳). …

۲-۱ عوامل موثر بر تغییر پارامتر های خونی :

الف ) عوامل غیر عفونی :

۱ ) جنس ماهی

۲ ) سن ماهی

۳ ) تغییرات دمایی

۴ ) شرایط تغذیه ای

۵ ) نحوه صید و نمونه گیری

۶ ) عوامل مسمومیت زا: الف – فلزات سنگین ، ب – آفت كش ها ، ج – شوینده های آنیونی

ب ) عوامل عفونت زا

۱ ) باکتریایی

۲ ) انگلی

۳ ) ویروسی

۲-۱-۱ اثر جنس روی پارامترهای خونی ماهی:

جنس یكی از عواملی است كه می‌تواند روی پارامترهای خونی ماهی اثرگذار باشد، در طی مطالعاتی كه سامرفلت( ۱۹۷۶ )روی ماهی‌های Carassius auratus، Brown trout، Brook trout انجام داد، نشان داد كه میزان پارامترهای خونی در نرها بیشتر از جنس ماده است. بررسی جنس نر و ماده در ماهی های سالم و بیمار نشان می‌دهد كه تفاوت های معناداری در میزان WBC، نوتروفیل و لنفوسیت (۰۰۱/۰ P<) دیده می‌شود و پس از سازش‌پذیری ماهی‌ها با محیط جدید میزان این پارامترها در نرها بیشتر از ماده‌ها است، كه این خود نشان دهنده این است كه پاسخ نرها به استرس ناشی از تغییر محیطی بیشتر از ماده‌ها است (45).

جدول ۱۴ : اثر جنس روی پارامترهای خونی ماهی Claris gariepinus

نر

ماده

پارامترها

۷۲/۰±۷۹/۶

۷۷/۰±۶/۸

Hb

۹۷/۱±۵۰/۲۲

۴۳/۲±۴۶/۲۴

Ht

۵۹/۱±۹۳/۷

۹۸/۱±۳۱/۷

ESR

۲۰/۰±۴۰/۲

۳۰/۰±۶۰/۲

RBC

۶۰/۰±۸۰/۳۳

۳۰/۲±۲۰/۳۶

MCHC

۶/۰±۷۰/۳۱

۱/۲±۸۰/۳۳

MCH

۲۰/۰±۴۰/۲

۹۴/۳±۳۱/۳۶

WBC

۳۶/۲±۲۳/۴۳

۲۷/۴±۸۶/۴۲

(%) نوتروفیل

۴۸/۴±۵/۵۴

۶۶/۲±۲۳/۵۵

(%) لمفوسیت

۵۶/۰±۷۲/۲

۳۹/۰±۴۵/۲

(%) منوسیت

خرید فایل