مبانی نظری و پیشینه پژوهش امید به زندگی (فصل دو)

مبانی نظری و پیشینه پژوهش امید به زندگی (فصل دو)

در ۲۴صفحه ورد قابل ویرایش با فرمت doc

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری و پیشینه

امید به زندگی

مفهوم امید به زندگی

امید به زندگی یكی از معیارهای اساسی تعیین سطح كیفیت زندگی در جوامع امروزی محسوب می‌شود به‌طوری‌که هر چه طول عمر مردم كشوری بیشتر باشد، آن جامعه را پیشرفته‌تر می‌دانند. بیشترین امید به زندگی مربوط به كشور ژاپن است كه متوسط سن مردم آن به بیش از ۸۰ سال می‌رسد و بعدازآن كشورهایی مثل سنگاپور، استرالیا و كانادا با تفاوت بسیار نزدیكی باهم قرار دارند و كمترین میزان امید به زندگی مربوط به كشورهایی مثل افغانستان و زیمبابوه با متوسط سن كمتر از ۴۰ سال است.

اسناد تاریخی مربوط به صدها سال پیش نشان می‌دهند متوسط طول عمر برخی افراد در آن زمان، كمتر از ۳۰ سال بوده است حال‌آنکه در جوامع كنونی این عدد به بیش از ۸۵ سال برای كشورهای پیشرفته می‌رسد. در كشور ایران سن امید به زندگی برای مردان ۷۰ و برای زنان حدود ۷۳ سال است.

تعریف‌های گوناگونی در رابطه با امید به زندگی وجود دارد اما به‌طور خلاصه می‌توان گفت امید به زندگی متوسط سال‌هایی است كه فرد انتظار دارد، زندگی كند. پیشرفت علم درزمینه‌های مختلف صنعتی، كشاورزی و پزشكی در چند دهه اخیر نقش بسیار مؤثری در ارتقای سطح كیفیت زندگی و به دنبال آن افزایش طول عمر انسان‌ها ایفا كرده است. این پیشرفت‌ها باعث شده تا متوسط تعداد سال‌هایی كه فرد انتظار دارد زندگی كند.

به‌بیان‌دیگر، اسنایدر و همكارانش (۱۹۹۱) امید را «مجموعه‌ای شناختی می‌دانند كه مبتنی بر احساس موفقیت ناشی از منابع گوناگون (تصمیم‌های هدف مدار) و مسیرها (شیوه‌های انتخاب‌شده برای نیل به اهداف) است.» بنابراین، امید یا تفكر هدف مدار، از دو مؤلفه مرتبط به هم یعنی مسیرهای تفكر و منابع تفكر، تشکیل‌شده است. «مسیرهای تفكر» انعکاس‌دهنده ظرفیت فرد برای تولید کانال‌های شناختی برای رسیدن به اهدافش است و منابع تفكر هم عبارت‌اند از افكاری كه افراد درباره توانایی‌ها و قابلیت‌هایشان برای عبور از مسیرهای برگزیده تعریف کرده‌اند تا به اهدافشان برسند. از طریق تركیب منابع و مسیرها، می‌توان به اهداف رسید. اگر هرکدام از این دو عنصر شناختی وجود نداشته باشند، رسیدن به اهداف غیرممکن است. شواهد تحقیقاتی زیادی وجود دارند كه نشان می‌دهند بین بالا بودن میزان امید افراد و موفقیت آن‌ها در فعالیت‌های ورزشی، بالا بودن میزان پیشرفت تحصیلی، سلامت جسمی و روانی بهتر و بیشتر مؤثر بودن روش‌های روان‌درمانی مورداستفاده در درمان اختلالات، ارتباط وجود دارد (اسنایدر،۲۰۰۲).

ازآنجاکه عناصر دوگانه سازنده امید، یعنی منابع و مسیرها، بیانگر فرآیند افكار هدف مدار می‌باشند و فکرت هدف مدار هم ازلحاظ نظری نقطه مركزی و ثقل معنا در زندگی هستند، پس می‌توان فرض نمود كه تفكر امیدوارانه پیامد اصلی معناداری در زندگی می‌باشد (اسنایدر و فلدمن، ۲۰۰۵).

۲-۴-۲ نظریه ابعاد امید:

امید شامل شش بعد است که آن‌ها را در کنار هم بناکرده و تغییرات آن‌ها سبب بروز فرآیند امیدواری می‌گردد:

۱ ـ بعد شناختی: فرآیندی است که فرد طی آن آرزو، درک، تصور، یادگیری و قضاوت در مورد موضوع امید را عملی می‌سازد، این بعد شامل فرآیندی مثل تعریف موضوع امید، کشف واقعی بودن امید، تمیز دادن عوامل ارتقاء دهنده امید از موانع آن و تصویرسازی ذهنی است. در این مرحله فرد به بررسی منابع و محدودیت‌ها پرداخته و توان و قوت خود را بررسی می‌کند و در صورت عدم توان کافی، موضوع امید را تعدیل و تغییر می‌نهد یا مورد جدیدی را انتخاب می‌کند. (اسنایدر[۱]، ۲۰۰۰)

۲ ـ بعد عاطفی: بر احساسات و روحیات فرد دلالت می‌کند و شامل جاذبه و کشش یک پیامد خوب، احساس نسبت به اهمیت امید، اعتماد و یا عدم اطمینان می‌باشد. این بعد بر تمامی فرآیند امید نفوذ دارد و احساسات متفاوتی از دردناک بودن تا آرامش را دربرمی‌گیرد. (فلدمن[۲] و همکاران،۲۰۰۵)

۳ ـ بعد رفتاری: این بعد مشتمل بر اعمال و رفتاری است که فرد برای رسیدن به موضوع امید انجام می‌دهد امید می‌تواند منجر به افزایش انرژی برای انجام اعمال شود، این اعمال می‌تواند فیزیولوژیک روانی یا فرهنگی باشد. (اسنایدر[۳]، ۲۰۰۰).

۴ ـ بعد نسبی: این بعد بر احساس وابستگی و ارتباط با دیگران حکم می‌کند و شامل تعامل اجتماعی، تقابل برخورد و امنیت و ارتباط با موجودات، افراد و خداوند می‌باشد (فلدمن[۴] و همکاران،۲۰۰۵).

۵ ـ بعد زمانی: این بعد بر تجربیات گذشته، حال و آینده توجه دارد، امید اگرچه به آینده است اما گذشته و حال بر فرآیند امید مؤثر است. موضوع امید گاه متوجه زمان خاصی است و گاه اختصاص به زمان خاصی ندارد، برخی کوتاه‌مدت و برخی طولانی‌تر می‌طلبد (فلدمن و همکاران،۲۰۰۵).

۶ ـ بعد زمینه‌ای: که مربوط به موقعیت زندگی فرد است که بر امید مؤثر است. بعضی موقعیت‌ها منجر به بروز ناامیدی و یا امید می‌شوند. (سان دین و همکاران ۱۹۸۹ ص ۲۷) امید بر اساس آگاهی و تجارب فردی بنا می‌شود و زمینه‌ها و شرایطی هستند که فرصت امید را پدید می‌آورند مثل فقدان‌های جسمی، ناتوانی عملی و ارتباطات و امنیت مالی (فلدمن و همکاران،۲۰۰۵).

۲-۴-۳ نظریه امید:

امید را سازه‌ای بسیار نزدیک اما متفاوت از خوش‌بینی داشته‌اند. ریک اسنایدر، امید را سازه‌ای با دو مؤلفه معرفی می‌کند که عبارت‌اند از:

الف: توانایی طراحی گذرگاه‌هایی به‌سوی هدف‌های مطلوب به‌رغم موانع موجود

ب: کارگزار انگیزش برای استفاده از این گذرگاه‌ها

در این دیدگاه امید هنگامی مؤثر و لازم است که اولاً هدف از ارزشمندی برخوردار بوده باشد و ثانیاً احتمال دستیابی به هدف در میان‌مدت موجود بوده و موانع چالشی موجود، لاینحل نباشند. به‌این‌ترتیب درجایی که فرد دررسیدن به هدف مطمئن است امید غیرضروری است چراکه در این صورت یا مانعی وجود ندارد و یا احتمال به‌یقین مبدل شده است و در این شرایط فرد عملاً ناامید قلمداد می‌گردد


[۱] Snyder

[۲] Feldman

[۳] Snyder

[۴] Feldman …

فهرست منابع

منابع فارسی

– احمدوند، ز ؛ حیدری نسب، ل و شعیری، م. (۱۳۹۱). تبیین بهزیستی روان‌شناختی بر اساس مؤلفه‌های ذهن آگاهی. فصلنامه علمی-پژوهشی. شماره ۲٫

– بشارت، محمدعلی. (۱۳۸۴). بررسی تأثیر هوش هیجانی بر كیفیت روابط اجتماع. ی مطالعات روان‌شناختی،۲، ۳۸-۲۵٫

– پیمانفر، ا؛ علی‌اکبری دهکردی،‌ م و محتشمی، ط. (۱۳۹۱). مقایسه احساس تنهایی و احساس معنا در زندگی سالمندان با سطوح نگرش مذهبی متفاوت. مجله روانشناسی و دین.ش ۵ (۴)۵۲-۴۱٫

– جواهری، فروزان.(۱۳۸۳). بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی در پیشگیری از افسردگی در دانشجویان – دختر ساکن خوابگاه دانشگاه اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن. پاییز و زمستان

– حسینیان، الهه؛ سودانی، منصور و مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (۱۳۸۸). اثربخشی معنی درمانی گروهی بر امید به زندگی بیماران سرطانی. مجله علوم رفتاری،۳(۴)، ص ۲۹۲-۲۸۷٫

– خاکی، غلامرضا.( ۱۳۹۰). روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه نویسی. تهران. انتشارات بازتاب.

– دادستانی، پریرخ. (۱۳۸۶). روانشناسی مرضی تحولی، از کودکی تا بزرگ‌سالی. جلد دوم. تهران: انتشارات سمت.

– دانایی‌فرد، حسن؛ الوانی، سید مهدی و آذر، عادل. (۱۳۸۸). روش‌شناسی پژوهش کمی در مدیریت :رویکرد جامع. تهران. صفار، اشراقی.

– رحیمی پور، م ؛ کرمی، ا. (۱۳۹۳). نقش واسطه‌گری هوش معنوی با بهزیستی روان‌شناختی و رضایت از زندگی در سالمندان شهرستان مهریز (یزد)، فصلنامه علمی-پژوهشی طب توان‌بخشی. دوره سوم. شماره سوم. پاییز.

– سارافینو. (۲۰۰۴). روانشناسی سلامت. ترجمه الهه میرزایی. (۱۳۸۴). جلد دوم تهران: انتشارات رشد.

– سهرابی، فرامرز. (۱۳۸۵). درآمدی بر هوش معنوی. فصلنامه­ معنا. ویژه­نامه روانشناسی­دین. شماره ۲٫

– سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه مرندی. (۱۳۸۵). روش تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.

– فیست، جس و فیست، گریگوری. (۲۰۰۲). نظریه‌های شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: انتشارات روان.

مجتهد شبستری، محمد. (۱۳۸۵). زندگی هدف و معنا. گفتگو با محمد مجتهد شبستری. مجله بازتاب. شماره ۲۳…

خرید فایل