مبانی نظری و پیشینه پژوهش رفتارهای تکانشی و تکانشگری

در ۵۸ صفحه ورد قابل ویرایش با فرمت doc

توضیحات: فصل دوم پایان نامه کارشناسی ارشد (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)

همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه

توضیحات نظری کامل در مورد متغیر

پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه

رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب

منبع : انگلیسی وفارسی دارد (به شیوه APA)

نوع فایل: WORD و قابل ویرایش با فرمت doc

قسمتی از متن مبانی نظری و پیشینه

تکانشگری[۱]

تكانشگری هسته اصلی بسیاری از آسـیب هـای اجتمـاعی مانند مصرف مواد، قماربازی بیمارگونه، اختلالهای شخصیت و دست زدن به اقدامات پرخاشجویانه اسـت. ایـن اخـتلال هـر ســال موجــب از میــان رفــتن زمــان و ســرمایه در بــسیاری از كـــشورها مـــی شـــود. یکی از رایج ترین تعاریف، تکانش گری به صورت آمادگی قبلی برای واکنش های سریع و بدون برنامه به محرک های درونی یا بیرونی بدون در نظر گرفتن نتایج منفی آن واکنش ها برای خود فرد یا دیگران، تعریف می شود(استنفورد [۲]و همکاران، ۲۰۰۹).

فرآیند تصمیم­گیری یا برگزیدن یك گزینه از میان چند گزینه، یكی از عالی­ترین پردازش­های شناختی به شمار می­رود. گونه ویژه­ای از این فرآیند كه به عنوان تصمیم­گیری مخاطره آمیز شناخته می­شود، در شرایطی پردازش (RDM) مخاطره­آمیز[۳] می­شود كه شخص با گزینه­هایی روبه رو می­گردد كه انتخاب آنها باری از سود یا زیان در حال یا آینده به دنبال دارد و در عین حال میزان این سود و یا زیان با درجاتی از احتمال همراه است (اختیاری و بهزادی، ۱۳۸۰الف و ب).

تصمیم­گیری مخاطره­آمیز اهمیت بالایی در زندگی فردی و اجتماعی افراد دارد و اختلال در این نوع تصمیم­گیری هسته اصلی پدیده تكانشگری و رفتارهای تكانشی[۴] را تشكیل می دهد (اختیاری و بهزادی۱۳۸۰ الف). رفتارهای تكانشی كه در برخی رویكردها، رفتارهای مخاطره آمیز[۵] نیز خوانده می­شوند، به عملكردهایی گفته می­شوند كه اگرچه تا اندازه­ای با آسیب یا زیان­های احتمالی همراهند، امكان دستیابی به گونه­ای پاداش را نیز فراهم می­كنند (اختیاری و بهزادی، جنتی و مقیمی، ۱۳۸۲). این رفتارها باید دارای سه عامل زیر باشند:

الف) برگزیدن یك گزینه از میان دو یا چند گزینه با پاداش احتمالی، ب) همراهی یكی از گزینه­ها با احتمال پیامدهای ناگوار و ج) روشن نبودن احتمال پیامد ناگوار در زمان رخداد رفتار (لَن[۶] و چِرِک[۷]، ۲۰۰۰).

بسیاری از مردم در زندگی روزمره دست به رفتارهای تكانشی می­زنند (مولر[۸]، بارت[۹]، دوگهرتی[۱۰]، اشمیتز[۱۱] و سوان[۱۲]، ۲۰۰۱). هر چند نشان دادن نمونه­هایی از رفتارهای تكانشی به نظر ساده می­رسد، اما تعریف دقیق پدیده تكانشگری دشوار است چرا كه اختلاف نظرهای بسیاری در تكانشی یا غیرتكانشی خواندن یك رفتار وجود دارد (اوندن[۱۳]، ۱۹۹۹). نكته پیچیده در بررسی رفتارهای تكانشی تنوع عللی است كه می­توانند بروز یك رفتار تكانشی را در پی داشته باشند. برای نمونه فردی كه مواد مخدر مصرف می­كند، ممكن است به علت گرایش به رفتارهای خطر پذیر، توجه زیاد به پاداش­ها، بی­توجهی به آسیب­ها، علاقه به تجربه چیزهای تازه و یا دیگر ویژگی­های روان­شناختی چنین رفتار تكانشی­ای را انجام دهد.

۲-۱-۲-۱ تکانه

تكانه[۱۴] اصرار و میل شدید به انجام یك عمل در پاسخ به یك محرك ذهنی یا بیرونی[۱۵] است (بروكر[۱۶]، ۱۹۸۹). تكانشگری طیف گسترده­ای از رفتارهایی است كه روی آن كمتر تفكر شده، به صورت رشد نایافته برای دست­یابی به یك پاداش یا لذت بروز می­كنند­، از خطر بالایی برخوردارند، و پیامدهای ناخواسته قابل توجهی را در پی دارند (اوندن، ۱۹۹۹). همچنین تعریف تكانشگری از دیدگاه رفتارشناسی، دربرگیرنده سود كوتاه­مدت هر چند كم ارزش در برابر دستاوردهای بلندمدت ولی با ارزش­تر می­باشد (پتری[۱۷]، ۲۰۰۱).

تكانشگری و رفتار تكانشی دارای سه ویژگی اساسی است كه آن را از اصطلاحات مشابهی مانند بیش­واكنش[۱۸] جدا می­كند. این رفتارها، شتاب­زده، برنامه­ریزی نشده[۱۹]، بدون فكر و مستعد اشتباه[۲۰] هستند، در حالی­كه در بیش واكنش به جای تأكید بر سرعت بروز عكس­العمل، تأكید بر شدت و طول زمانی است كه عكس­العمل رخ می­دهد (سوان و هلندر[۲۱]، ۲۰۰۲). ….


[۱] impulsiveness

[۲]Stanford MS

[۳] risky decision making

[۴] impulsive behavior

[۵] risky behaviors

[۶] Lane

[۷] Cherek

[۸] Moeller

[۹] Barrett

[۱۰] Dougherty

[۱۱] Schmitz

[۱۲] Swann

[۱۳] Evenden

[۱۴] impulse

[۱۵] Churchill’s Medical Dictionary, 1989

[۱۶] Brooker

[۱۷] Petry

[۱۸] over reaction

[۱۹] unplanned

[۲۰] error prone

[۲۱] Hollander

۲-۱-۲-۸ پژوهش ها درباره تکانشگری

از مهم ترین عوامل تأثیر گذار برنتایج درمانی بیماران، که در پژوهش های مختلف به آنها اشاره شده است، ویژگیهای شخصیتی و رفتاری هم چون تکانشگری، ولع مصرف و مولفه های شدت اعتیاد(مدت زمان مصرف مواد،نوع موادمصرفی،پیامدهای ناشی از تداوم مصرف مواد و تعدد ترک های ناموفق) است (دوران وهمکاران،۲۰۰۰۴،پری[۱] وهمکاران،۲۰۰۵؛مولر[۲] وهمکاران، ۲۰۰۱؛ نقل از واکسمن[۳]،۲۰۰۹؛نقل از حدادی،۱۳۸۸).

در واقع مشخص شده است که تکانشگری یکی از وجه مشخصه های انواع است(الوک وگریس،۱۹۸۸؛به نقل از میرز[۴]،۲۰۰۹،همان منبع).

عده ای از افراد در تمام موقعیت ها به صورت تکانشگر عمل می کنند(وابسته به صفت)در حالیکه عده ای دیگردر موقعیت های بخصوص به این شیوه عمل می نمایند همانند مواجه شدن با نشانه های ایجاد کننده ی ولع مصرف(وابسته به موقعیت).(دوقرتی[۵]و همکاران،۲۰۰۶).

مرور مطالعات انجام شده در مورد تکانشگری هسته ی اصلی بسیاری از اختلالهای روانی از قبیل بیش فعالی ، نقص توجه،اختلال سلوک، اختلال های کنترل تکانه، سوءمصرف مواد، بولیمیا، رفتار خودکشی گرا، چند اختلال شخصیت را تشکیل می دهد.(ری [۶]وهمکاران، ۲۰۰۵؛ کاپلان وسادوک،۲۰۰۳؛ فوسوتی[۷]وهمکاران،۲۰۰۷).


[۱] Perry

[۲] uller

[۳] Waxman

[۴] Myresth

[۵] Dougherty

[۶] Ray

[۷] Fossedi

خرید فایل