محیط زیست و ضرورت حفاظت از آن

محیط زیست و ضرورت حفاظت از آن

بخشهایی از متن:

مقدمه

محیط در فارسی به معنای احاطه كننده و در برگیرندة دنیا بوده و معادل انگلیسی آن Environment ( محیط متغیر و ناپایدار) میباشد . بطوركلی میتوان گفت كه محیط اصطلاح جامعی برای تشریح شرایطی از قبیل محل، ‌درجه حرارت ،‌نور، آب و غیره است كه موجودات زنده در آن زندگی می كنند . اما محیط زمانی مورد بررسی است كه درآن ارتباطات بین عناصر و اجزای تشكیل دهندة آن مد نظر قرار گیرند و به همین خاطر علم اكولوژی یا بوم شناسی این ارتباطات را مورد بررسی قرار می دهد. به عبارت بهتر ،‌اكولوژی دانش بررسی رابطه بین موجودات زنده با یكدیگر و با محیط زیست میباشد (۱۰و۶) . زندگی نوع بشر محیطی سالم و استفاده از هوا، خاك و آب غیر آلوده حق طبیعی هر انسانی می باشد و انسان بنا به سرشت خود و سیستم هایی كه در خلقت او وجود دارد، نیاز به هوایی پاك و محیط طبیعی سالم، تابش كافی آفتاب ، تامین غذای سالم ، آرامش و آسایش ، درجه حرارت و رطوبت و فشار هوای متعادل و بالاخره شرایط مناسب برای استفاده از ابزار مختلف دارد . با وقوع انقلاب صنعتی و استفاده از انرژی های فسیلی در صنعت و احتراق و نهایتاً بدنبال توسعه شهرها و گسترش و پیشرفت تكنولوژی در دنیا تحولات عظیمی در نوع زندگی انسان و به تبع آن در محیط زیست بشر به وجود آمد كه روز به روز این تحولات موجب نگرانی بیش از پیش دانشمندان و طرفداران محیط زیست میشود . صدمه شدید به زیست محیط كره زمین و درگیری بشریت در نبردی برای بقا موجب شده است كه تمامی ملل دنیا با هم متحد شوند. این امر نشان میدهد كه از بحران زیست محیطی دنیا ‌، شناختی جهانی حاصل شده است ولی هنوز هیچ راهكار اجتماعی مناسبی برای مقابله به این بحران وجود ندارد. بطوری كه دانشمندان و رهبران تجاری آمریكا ، طرفداران محیط زیست را آدم های بدعنق میدانند و رهبران سیاسی كشورهای جهان سوم نیر دعاوی این افراد را كوششی برای ممانعت از شركت این كشورها در روند صنعتی شدن می پندارند. لذا به جرأت میتوان گفت كه اكثر جمعیت دنیا درك صحیحی از بحران زیست محیطی ندارند. در این مقاله سعی براین است به مخاطرات زیست محیطی فرا روی بشر هزاره جدید و قوانین ملی و بین المللی مربوط به حفاظت از محیط زیست پرداخته و در خاتمه راهكارهایی برای مقابله با بحران زیست محیطی ارائه گردد .

قوانین (راهكارهای )‌ ملی و بین المللی مربوط به حفاظت از محیط زیست

بنا به اهمیت موضوع حفاظت از محیط زیست ، اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و برنامه های توسعه همگی تاكید بر جلوگیری از اختلالات زیست محیطی شهری و روستایی دارند. علاوه بر آن ، قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست (مصوب ۲۸/۳/۱۳۵۳ و اصلاحیه ۲۴/۸/۱۳۷۱)‌در ۲۱ ماده و چندین تبصره، ‌راهكارهایی را برای كنترل محیط و جلوگیری از تخریب آن ارائه داده است و این مهم را از وظایف سازمان حفاظت محیط زیست دانسته است . این قانون در ماده نهم تاكید دارد براین كه « اقدام به هر عملی كه موجبات آلودگی محیط زیست »‌ را فراهم نماید ممنوع است . منظور از آلوده ساختن محیط زیست عبارتست از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا زمین به میزانی كه زیان آور به حال انسان یا سایر موجودات زنده و یا گیاهان و … می باشد .

آنچه كه در این قانون ( ماده ۱۵ ) پیش بینی شده ، این است كه مامورین سازمان حفاظت محیط زیست ضابطین دادگستری محسوب میشوند، كه نشاندهندة اهمیت موضوع است .

تشدید مشكلات زیست محیطی از سال ۱۹۷۰ میلادی ،‌متخصصین سازمان ملل متحد را وادار كرد كه فعالیت گسترده ای را با ابعاد سیاسی ، فرهنگی ،‌اقتصادی ،‌اجتماعی و فنی انجام دهند ،‌ بطوریكه ابتدا در سال ۱۹۷۲ كنفرانسی با عنوان « انسان و محیط زیست » در استكهلم سوئد و بعد در سال ۱۹۹۲ در ریودوژانیرو برزیل با عنوان « سران زمین » برپا گردید . اولین اصل بیانیه ریو چنین بود :‌ « انسان محور اصلی توسعه پایدار و شایسته برخورداری از زندگی سالم ،‌پربار و هماهنگ با طبیعت است »‌ و اصل ۲۵ این بیانیه به صراحت چنین می گوید : « صلح ،‌توسعه و حفاظت از محیط زیست لازم و ملزوم ‌ . در راستای كمك به حفظ محیط زیست كنوانسیون های متعدد بین المللی از جمله كنوانسیون وین در مورد حفاظت از لایه ازن ،‌ كنوانسیون تغییرات آب و هوا و كنوانسیون بین المللی آمادگی ، مقابله همكاری در برابر آلودگی نفتی . … به اعضای اكثر ممالك دنیا رسیده است كه تقریباً در تمامی آنها جمهوری اسلامی ایران عضویت دارد . …

خطر مه دود

صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به اوزون ، خطری است که هر ۳ نفر از ۵ نفر با آن روبرو هستند. اکثر مردم نمی‌دانند که مه دود به غیر از انسان به سایر موجودات زنده هم آسیب می‌رساند. مه دود ازنی ، مسئول صدمات زیاد به درختان کاج و نابودی محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق کشاورزی است.

هوای آلوده چیست؟

هر ماده‌ای که وارد هوا شود ، خواص فیزیکی ، شیمیایی و زیستی آن را تغییر می‌دهد و به چنین هوای تغییر یافته ، هوای آلوده گویند.

عوامل آلوده کننده هوا

  • عوامل طبیعی: فوران‌های شدید آتشفشان ، وزش توفان ، بادهای شدید و … ، گازها و ذراتی را وارد هوا می‌کنند و سبب آلودگی آن می‌شوند.
  • فعالیت انسان: کارخانجات صنعتی ، کشاورزی ، شهرسازی ، وسایل گرمازا ، نیروگاهها ، وسایل نقلیه و … ، از عوامل آلوده کننده هوا هستند.

مواد آلوده کننده هوا

  • منوکسید کربن: گاز سمی منوکسید کربن ، بطور عمده مربوط به خودروهایی است که مصرف سوخت آنها بنزین می‌باشد. این خودروها مقدار زیادی گاز CO را از طریق لوله اگزوز وارد هوا می‌کنند.
  • دی‌اکسید گوگرد: عمدتا مربوط به نفت کوره (نفت سیاه) است که در بعضی صنایع و تاسیسات حرارت مرکزی و تولید نیرو مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • اکسیدهای نیتروژن دار: بطور عمده مربوط به نفت کوره ، گازوئیل و مقدار کمتری مربوط به مصرف بنزین و نفت سفید است.
  • هیدروکربن‌های سوخته نشده: عمدتا مربوط به خودروهایی است که بنزین مصرف می‌کنند. نفت کوره و گازوئیل در این مورد سهم کمتری دارند.

با منابع کامل

خرید فایل