مقاله ادبیات ایتالیا

مقاله ادبیات ایتالیا

قسمتهایی از متن:

مقدمه

ایتالیا سرزمین چندان وسیعی نیست . چكمه‌ای یك لنگه در گوشه‌ای از قاره‌ی اروپا . اما با چابك‌سوارانی چون (( دانته)) و ((بوكاچو)) و ((پتراركا)) در آن سوی سده‌های دور و ((آریوستو)) و ((متاستازیو)) در میانه‌ی راه و ((ورگا)) و ((كاپوآنا)) این سوتر و در قرن حاضر بزرگانی چون : ((ازوه‌و)) ، ((پیراندللو)) ، ((بوتزاتی)) ، ((پاوه‌ز)) و چه بسیار نام‌های آشنا و ناآشنایی كه خود ، نمایه‌ای طولانی است از تفكر و اندیشه ، آن هم در دوره‌های پرآشوب سیاسی و اجتماعی ایتالیای پراكنده و حتی ایتالیای متحد پس از سالهای ۱۸۱۵ .

ایتالیا را بیش از همه با نوابغ هنری‌اش می‌شناسیم . با نقاشانی چون : ((جوتو)) ، ((میكل آنجلو)) ،‌((داوینچی)) ،‌ (( بوتیچللی)) و با پیكرتراشانی چون‌ :‌ (( برنینی)) و باز هم ((میكل آنجلو)) ،‌ با ((كمدیا دل آرته)) و ((گلدونی)) در تئاتر و با ((وردی)) ، ((پاگانی‌نی)) و ((روسینی)) در موسیقی و درسینما با سرآمدانی چون: ((دسیكا)) ، ((فللینی)) ، ((پازولینی)) و آثاری معظم در معماری تمامی طول تاریخ این كشور . آشنایی با مشاهیر – كه شمارشان از حد بیرون است – از طریق آثاری است ،‌ بیش‌‌تر ، دیداری و شنیداری . مقولاتی بی‌رنج برگردان كلام به كلام .

اما داستان ، حكایت دیگری است كه در صورت بهترین ترجمه نیز ، معادل اصل نخواهد شد . و شعر ، بیش از داستان ، ترجمه‌ناپذیر . در حالی كه نه ((داوود)) میكل آنجلو نیاز به ترجمه دارد و نه ((لبخند ژوكوند)) داوینچی و نه ((ریگلوتو))ی وردی . و فیلم با كمترین ترجمه ، دنیای وسیعی را پیش روی بیننده می‌گشاید . اما رهیافت شعر و ادبیات به سرزمینی دیگر با زبانی متفاوت ، نیازمند شكیبایی است و به همین دلیل ادبیات پاره‌ای از كشورها ، خصوصا با زبانی غیر از زبان‌های رایج ، مهجور باقی می‌ماند و گنجینه‌ای پربها ، پیش چشم هیچ مشتاقی گشوده نمی‌شود . آن هم ادبیاتی همچون ادبیات ایتالیایی كه چه در شعر و یا داستان در عرصه‌ی جهان حضوری چشمگیر داشته و بسیاری از آثار ادیبان ایتالیایی ، زیر ساخت شهره‌ترین آثار ادبی جهان گشته و بسیاری از جوایز جهانی از جمله نوبل را از آن خود كرده است . این كم‌اقبالی ، نه تنها برای ادبیات ایتالیایی كه نصیب ادبیات بسیاری از دیگر كشورها نیز شده است .

ادبیات ایتالیا از آغاز

روم با گستردن هرچه بیشتر مرزهایش ، زبان خود را به عنوان مهم‌ترین وسیله‌ی اتحاد معنوی و سیاسی بر مردم مغلوب تحمیل كرد . اما برخی از سرزمین‌ها چون یونان ، با وجود غلبه سیاسی روم بر آنان ، از پذیرش زبان لاتین سرباز زدند و به مقابله با آن برخاستند .

گویشی كه در ایالات امپراتوری نشر یافت ، نه زبان لاتینی ادبی ، بلكه زبانی محاوره‌ای و عامیانه بود كه روانی و سلاست بسیار و دستور زبان كم‌قاعده از مختصات بارز آن به شمار می‌رفت و تحت حاكمیت زبان‌های محلی ، از ناحیه‌ای تا ناحیه‌ی دیگر ، دچار تغییرات و تحولاتی می‌گشت .

زمان و چگونگی تغییر و تحول زبان لاتین در داخل و خارج ایتالیا و تبدیل آن به زبان‌های رمانس (زبان‌های رومی) چندان مشخص نیست . اما آشكار است كه این تكوین زبان ، با سقوط امپراطوری روم شرقی ، تسریع گردید .

با تضعیف قدرت مركزی روم ، زبان لاتین عامیانه بر اساس پیچیدگی‌های لهجه‌ای ، دچار تحولات سریع و پی در پی شد و از زبانی واحد ، به تدریج به زبان‌های دیگر تغییر شكل داد ؛ كه همه ، ریشه در زبان لاتین داشته و نام رمانس و یا نئولاتین را بر خود گرفتند و امروزه به دو گروه زبان‌های شرقی و غربی تقسیم می‌شوند .

زبان‌های شرقی ، خود به رومانیایی ، ایتالیایی ، رومانچو یا لادینو (كه در ناحیه‌ای از سوئیس و در ((فری یولی))[۱] به آن سخن می‌گویند )، و زبان‌های غربی به ((پروونسی))[۲] ، فرانوسی ، اسپانیایی و پرتغالی تقسیم می‌شوند .

زبان ایتالیایی به گروه زبان‌های نئولاتین یا رمانس كه كناره رود گنگ تا اقیانوس اطلس را دربر می‌گیرد و از خانواده‌ی بزرگ زبان‌های هند و اروپایی است تعلق دارد و از تغییر شكل زبان لاتین پدید آمده است .


۱- Friuli ناحیه ای در ایالت ونیز ، شمال شرقس ایتالیا . تا سال ۱۹۱۹ جزو کشور اتریش بود .

۲- Provenza استانی در جنوب فرانسه

آثار پتراركا به زبان ایتالیایی

((دیوان))۱ مشتمل بر ۳۶۶ سرود ، كه شاهكار پتراركا محسوب می‌شود ، به دو بخش زندگی و مرگ ((مادونا لائورا))۲ تقسیم شده است و بخش اعظمی از زندگی شاعر را از سال ۱۳۲۷ تا مرگ دربر دارد .

در بخش نخست ، عشق پتراركا ، عشقی انسانی و لائورا نیز موجودی زمینی است كه شاعر ، طرّه‌ی گیسوی طلایی ، چشمان درخشان ، مژگان سیاه و دستان ظریف او را مورد ستایش قرار می‌دهد و بخش دوم كه متعاقب مرگ لائورا سروده شده است ، عشق شاعر ، وجهه‌ای آسمانی می‌یابد . این كتاب اثری عاشقانه است كه در آن ، نظرات گوناگون پتراركا پیرامون زمین ، آسمان ، جسم و روح مطرح می‌شود .

((پیروزی‌ها))۳ قصیده‌ای تمثیلی است كه شاعر در آن ، نظارت بر پیروزی عشق ، پاكدامنی ، مرگ ، شهرت ، زمان و سرانجام ، پیروزی ابدی بر زمان را تصویر می‌كند .

پتراركا مسافری است خستگی ناپذیر و محققی كه نوگرایی خود را در عشق ، شعر ، افكار سیاسی و سنت‌های رایج قرون وسطی و در تضادهای درونی خود آشكار ساخته و بیش‌ترین تأثیر را بر ادبیات پس از خود داشته است .


۱- II canzoniero

۲-Madonna Laura

۳-Trionfi

خرید فایل