مقاله مسئولیت اجتماعی شـركتها (CSR)

سایه روشنهایی از مسئولیت پذیری

مسئولیت اجتماعی شركتها

قسمتهایی از متن:

اشاره

در نظرسنجی هزاره درباره مسئولیت اجتماعی شركتها كه در سپتامبر سال ۱۹۹۹ انجام شد، آمده است، «از هر سه شهروند، دو نفر مایلند شركتها از نقش تاریخی شان كه كسب سود، پرداخت مالیات، استخدام كاركنان و تبعیت از تمام قوانین است فراتر روند. یعنی میل دارند شركتها در تحقق هدفهای اجتماعی گسترده تر نقش بسزایی داشته باشند».

هر وجهـی از كسب و كار دارای یك بعـــد اجتماعی است. مسئولیت اجتماعی شركتها (CORPORATE SOCIALL RESPONSIBILITY)(CSR ) یعنـی رویــــــه هـای باز و شفاف كسب و كار، یعنی روشهایی كه مبتنی بر ارزشهای اخلاقی و احترام به كاركنان، جامعه و محیط زیست می باشد. مسئولیت اجتماعی شركتها به این منظور برنامه ریزی می شود كه برای جامعه به طوركلی و برای سهامداران حامل ارزش پایدار باشد. حوزه مربوط به روش یا رویه كسب و كار دربرگیرنده یكی از پویاترین و چالش پذیرترین موضوعهایی است كه امروز رهبران شركتها با آن روبرو هستند. برای مدیران امروز دیگر كافی نیست كه وظایفی چون برنامه ریزی، سازماندهی و كنترل را انجام دهند و خود را اثربخش بنامند بلكه پاسخگویی به نیازهای جامعه و خواست شهروندان و مشتریان داخلی و خارجی سازمانهایشان از زمره وظایف بااهمیت تـــــر آنان محسوب می شود. می توان گفت همانگونه كه مدیران نحوه انجام وظایف سنتی را می آموزند، باید از چگونگی انجام چنین وظایف جدید نیز آگاه شوند زیرا شرایط امروز جهان و فضاهای جدید كسب و كار ایجاب می كند تا رهبران و مدیران سازمانها و شركتهای بزرگ كه در بازارهای جهانـــــی یا بازارهای درحال جهانی شدن نقش فعال و موثر دارند، تمام تلاش خود را متوجه ایجاد ارزش برای تمامی ذینفعان خود كنند و نوعی تعادل میان بخشهای اجتماعــــی، اقتصادی و زیست محیطی كسب و كارشان ایجاد نمایند.

به طوركلی می توان گفت مسئولیت اجتماعی شــــركتها (CSR) به ارائه روشهایی می پردازد كه سازمانها در فضاهای كسب و كار خود به آن عمل كنند و پاسخگوی توقعات جامعه، انتظارات تجاری، قانونی و اخلاقی اجتماعی آنان باشد. چرا كه سازمانها مسئولیتهای بزرگـی در زمینه اجتماعی، اقتصادی و محیطی در قبال كاركنـــان، سهامداران، مشتریان، دولت، تامیـن كنندگان و تمامی ذینفعان خود برعهده دارند. …

مسئولیتهای زیست محیطی

حفظ محیط زیست و حفاظت از محیط طبیعی با گسترش فناوریهای جدید، سازمانها و مراكز صنعتی را با چالشهایی مواجه كرده است. امروز آلودگی گوناگون زیست محیطی رشد فزاینده ای یافته و مسئولیتهای اجتماعی واحدهای بزرگ صنعتی و تولیدی را بسیار پیچیده ساخته است. از این رو مبحث مسئولیتهای زیست محیطی صنایع و آنچه را كه به فضا و محیط اطراف واحدهای تولیدی كوچك و بزرگ مربوط می شود، با آقای دكتر حجت درمیان گذاشتیم.

وی مسئولیت را جزو وظایف مدیریت تمامی واحدها دانست و افزود، تعریف مسئولیت پذیری نسبت به یك قرن پیش تغییر بزرگی كرده است. در گذشته سازمانهای تولیدكننده تنها مسئول درآمدسازی بودند و تولید، محور اصلی كارشان بود. اما از چند دهه قبل به این سمت نگاه به مسئولیتهای سازمانی تغییر كرد و تولیدكنندگان توجه بیشتری به مشتریان معطوف داشتند، پس به مرور عرضه نسبت بـــــه تقاضا افزایش یافت. امروز مصرف كنندگان چه به صورت مستقیم (داخلی) و چه غیرمستقیم (افراد جامعه) تعریف می شوند و آنچه اهمیت ویژه دارد رضایت مشتریان و سایر مصرف كنندگان است. گذشته از مسئولیتهایی كه موجب رضایت مصرف كننده ازنظر كیفیت و ارائه خدمات می شود، مسئولیت بزرگتری متوجه واحدهای صنعتی و تولیدی است و آن توجه به مسایل ایمنی و مسایل زیست محیطی است كه به نظر می رسد این دو بسیار مهمترند. اگرچه مساله زیباشناختی در تولید از اصول بااهمیت است، اما پرداختن به مسایلی چون حفظ محیط طبیعی كه همگان از آن بهره می برند یا پرداختن به امنیت محصول در تولید، به حیات انسانها ربط پیدا می كند. در هر حال یك تولیدكننده مسئول، این گونه می اندیشد كه هر محصولی كه تولیــــد می شود، درنهایت روانه جامعه می شــــود و در چرخه زندگی انسانها قرار می گیرد (LIFE CYCLE) . بنابراین تولیدكنندگان نمی توانند فكر كنند كه فقط مسئولیت تولید محصولات را برعهده دارند بلكه آنها تا زمانی كه محصول تولیدیشان در جامعه و چرخه زندگی حضور دارد، نسبت به آن مسئول هستند. به عبارتی این مسئولیت از طراحی تا بازیافت ادامه دارد. چرا كه یك محصول ممكن است نوعی آلودگی ایجاد كند یا انرژیها را بیش از حد مصرف نماید. یا حین كار موجب احتراق شود و یا آبها را آلوده سازد، بدرستی معلوم نیست كه آیا تمام محصولات درنهایت به طبیعت بازمی گردند یا خیر. به همین خاطر است كه تولیدكنندگان باید با مسئولیتهای اجتماعی خود درقبال مشتریان ازنظر كیفیت و تبعات حضور محصول در چرخه زندگی انسانها آشنا بوده و نسبت به رعایت مسئولیتهای خود پایبند باشند.

خرید فایل